Data publikacji: 16-06-2026 | Treść jest aktualna na dzień: 27-05-2026
Nowa ustawa o kredycie konsumenckim 2026 – co się zmieni i od kiedy?
| Niedługo w Polsce zmienią się zasady udzielania kredytów. Nowa ustawa o kredycie konsumenckim wdraża unijną dyrektywę 2023/2225 i zastępuje regulacje obowiązujące od 2011 roku. Zmiany obejmą zarówno kredytobiorców, jak i instytucje finansowe – nowe przepisy mają zacząć obowiązywać od 20 listopada 2026 r. |
Nowa ustawa o kredycie konsumenckim 2026 – co się zmieni i od kiedy?
Niedługo w Polsce zmienią się zasady udzielania kredytów. Nowa ustawa o kredycie konsumenckim wdraża unijną dyrektywę 2023/2225 i zastępuje regulacje obowiązujące od 2011 roku. Zmiany obejmą zarówno kredytobiorców, jak i instytucje finansowe – nowe przepisy mają zacząć obowiązywać od 20 listopada 2026 r.
- Najważniejsze zmiany w nowej ustawie o kredycie konsumenckim
- Kiedy wchodzą w życie nowe przepisy?
- Co to oznacza w praktyce?
- Co zmienia się dla kredytobiorców?
- Nowe obowiązki informacyjne instytucji finansowych i pożyczkowych
- Zmiany w kosztach kredytu – co z RRSO i prowizjami?
- Prawo do odstąpienia od umowy – nowe zasady
- Kredyt konsumencki po nowemu – jak oceniana będzie zdolność kredytowa?
- Czy nowe przepisy obejmują już zawarte umowy kredytowe?
- Kasa Stefczyka a nowa ustawa – co to oznacza dla naszych potencjalnych klientów?
Najważniejsze zmiany w nowej ustawie o kredycie konsumenckimPolska musi zastąpić ustawę z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim nowym aktem prawnym. Bezpośrednim powodem są przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2225, która całkowicie uchyla poprzednią dyrektywę 2008/48/WE. Nowa ustawa o kredycie konsumenckim oraz o zmianie ustawy o prawach konsumenta ma na celu przede wszystkim wzmocnienie ochrony konsumenta na rynku kredytów:
|
Kiedy wchodzą w życie nowe przepisy?Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2225 weszła w życie 20 listopada 2023 r. Państwa członkowskie UE miały obowiązek przyjąć i opublikować przepisy krajowe do 20 listopada 2025 r., a ich stosowanie powinno rozpocząć się rok później - 20 listopada 2026 r. Polska prace legislacyjne prowadziła pierwotnie w ramach projektu UC82, jednak proces ten uległ diametralnej zmianie. 18 maja podjęto decyzję o odebraniu UOKiK procedowania ustawy o kredycie konsumenckim - na wniosek ministra nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu Polski cofnięto upoważnienie dla prezesa UOKiK do prowadzenia prac nad tym projektem. Co to oznacza w praktyce?Obecnie prace nad ustawą o kredycie konsumenckim przejmuje Ministerstwo Sprawiedliwości we współpracy z resortem finansów. Cały proces legislacyjny zaczyna się więc od nowa. Zgodnie z aktualnymi informacjami rządowymi, prace nad nowym projektem mają potrwać kilka tygodni, a ich głównym celem ma być sprawna implementacja unijnej dyrektywy - bez zbędnych nadregulacji. Mimo tego resetu legislacyjnego, ostateczny unijny termin wdrożenia przepisów (listopad 2026 r.) pozostaje kluczowym punktem odniesienia. Umowy o kredyt zawarte przed ostateczną datą wejścia w życie nowej ustawy, co do zasady, pozostaną objęte dotychczasowymi regulacjami. Nowe obowiązki informacyjne, procedury badania zdolności kredytowej i zasady reklamy zaczną obowiązywać instytucje finansowe dopiero od dnia wejścia w życie nowo wypracowanych przepisów. Co zmienia się dla kredytobiorców?Zmiany dla osób zaciągających kredyty są rozległe. Ustawa zwiększa zakres informacji, jakie muszą otrzymać konsumenci jeszcze przed podpisaniem umowy, wprowadza zakaz manipulacyjnych reklam kredytowych i wzmacnia prawo do rezygnacji z umowy. Nowe przepisy obejmą też produkty wcześniej wyłączone spod ochrony – m.in. kredyty do 200 EUR i leasing z opcją wykupu. Nowe obowiązki informacyjne instytucji finansowych i pożyczkowychInstytucje finansowe i instytucje pożyczkowe będą zobowiązane przekazywać konsumentom dwie oddzielne warstwy informacji: standardowy formularz przedumowny oraz dodatkowe wyjaśnienia dostosowane do konkretnej oferty. Te wyjaśnienia muszą być bezpłatne i wskazywać realne skutki zawarcia umowy – łącznie z konsekwencjami braku spłaty. Najważniejsze dane mają znaleźć się na pierwszej stronie formularza, żeby konsument nie musiał przedzierać się przez kilkanaście stron dokumentu. Wprowadzony zostanie zakaz wstępnie zaznaczanych pól w formularzach online – po zmianach muszą być domyślnie puste. Zakazana będzie też reklama sugerująca, że kredyt poprawi sytuację finansową, że istniejące zadłużenie bądź informacje w bazach danych mają niewielki wpływ na decyzję kredytową albo że pożyczanie pieniędzy podnosi poziom życia. Zmiany w kosztach kredytu – co z RRSO i prowizjami?Nowa ustawa nakłada obowiązek wprowadzenia ustawowych górnych pułapów kosztów kredytu, w tym pozaodsetkowych. To bezpośredni wymóg dyrektywy 2023/2225. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania (RRSO) musi być nadal prezentowana w każdej reklamie i umowie. Istotna nowość dotyczy kart kredytowych oferowanych przez podmioty pozabankowe – dotychczas były one wyłączone spod limitu pozaodsetkowych kosztów kredytu, co umożliwiało obchodzenie przepisów. Nowa regulacja tę lukę zamyka. Ustawa zakazuje też pobierania jakichkolwiek opłat przed zawarciem umowy o kredyt. Zmienią się zasady rekompensaty za wcześniejszą spłatę – przy kredytach o stałej stopie oprocentowania rekompensata będzie możliwa wyłącznie wtedy, gdy kwota spłaty przekroczy 10 000 EUR w ciągu 12 miesięcy. Całkowita kwota do zapłaty musi być przejrzyście wskazana już na etapie informacji przedumownych. Prawo do odstąpienia od umowy – nowe zasadyKonsument nadal będzie mógł odstąpić od umowy o kredyt konsumencki w ciągu 14 dni od jej zawarcia bez podawania przyczyny. Nowością jest obowiązek przesłania przypomnienia o tym prawie w formie trwałego nośnika. Nowe przepisy wprowadzają też obowiązek udostępnienia na stronie internetowej wyraźnego przycisku oznaczonego jako „odstąp od umowy tutaj”. Skorzystanie z prawa do wycofania się z kredytu ma być równie proste, jak samo zaciągnięcie zobowiązania. Przedsiębiorca będzie mógł od konsumenta zażądać wyłącznie opłaty proporcjonalnej do faktycznie wykonanej usługi i tylko wtedy, gdy umowa była już częściowo realizowana. Kredyt konsumencki po nowemu – jak oceniana będzie zdolność kredytowa?Również ocena zdolności kredytowej przechodzi istotną reformę. Nowa ustawa wyraźnie zakazuje udzielania kredytu przy negatywnej ocenie zdolności. Zakaz ten funkcjonuje wobec instytucji pożyczkowych już od 2023 roku – nowe przepisy rozszerzają go na wszystkich kredytodawców i precyzują jego zakres. Kredytodawca będzie musiał oprzeć swoją analizę na rzetelnych, aktualnych danych o dochodach, wydatkach i sytuacji finansowej konsumenta – i te dane muszą być weryfikowane, nie jedynie deklarowane. Gdy decyzja o przyznaniu kredytu będzie podejmowana automatycznie, np. na podstawie algorytmu lub zautomatyzowanego przetwarzania danych osobowych, konsument zyska nowe uprawnienia. Będzie mógł zażądać wyjaśnienia logiki i ryzyk uwzględnionych w procesie decyzyjnym, przedstawić własne stanowisko oraz wnioskować o ponowne rozpatrzenie sprawy przez człowieka. Kredytodawca będzie musiał udokumentować cały przebieg badania zdolności kredytowej według ustalonych wewnętrznie procedur. Czy nowe przepisy obejmują już zawarte umowy kredytowe?Co do zasady nowa ustawa nie działa wstecz:
Konsumenci posiadający aktywne umowy o kredyt nie muszą więc obawiać się nagłych zmian warunków spłaty ani nowych obowiązków po swojej stronie. Natomiast każda nowa umowa zawierana po dacie wejścia ustawy w życie będzie już w pełni podlegać nowym regulacjom. Kasa Stefczyka a nowa ustawa – co to oznacza dla naszych potencjalnych klientów?Kasa Stefczyka, jako spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa, udziela kredytów swoim członkom na zasadach wynikających zarówno z przepisów ogólnych, jak i regulacji dotyczących SKOK-ów. Nowa ustawa o kredycie konsumenckim w istotnej części zachowuje dotychczasowe zasady dotyczące umów o kredyt udzielany przez spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe. Oznacza to, że obecni i przyszli członkowie Kasy mogą być spokojni – ciągłość usług zostaje zachowana. Nowe przepisy wzmocnią jednak transparentność warunków kredytowych także w Kasie Stefczyka. Informacje o kosztach, stopach oprocentowania i całkowitej kwocie do zapłaty będą podawane jeszcze czytelniej niż do tej pory. Pełna ochrona obejmie też produkty, które dotychczas nie podlegały ustawie. To dobra wiadomość dla każdego, kto korzysta z usług Kasy lub planuje zaciągnięcie zobowiązania w przyszłości. Uwaga: 18 maja odebrano UOKiK procedowanie ustawy o kredycie konsumenckim - cofnięto upoważnienie dla prezesa UOKiK do prowadzenia prac nad tym projektem na wniosek ministra nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu Polski. |
Źródła:
- https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-kredycie-konsumenckim-oraz-o-zmianie-ustawy-o-prawach-konsumenta
- https://www.infor.pl/prawo/nowosci-prawne/6991472,nowa-ustawa-o-kredycie-konsumenckim-od-2026-roku-beda-duze-zmiany-w-przepisach.html
- https://bank.pl/rzad-przejmie-prace-nad-projektem-ustawy-o-kredycie-konsumenckim/
- https://www.wnp.pl/rynki/nowa-ustawa-o-kredycie-konsumenckim-przyniesie-kluczowe-zmiany-i-obowiazki-instytucji,1033708.html
